Tarımın Kadın Yıldızları Nedir?
Tarımın Kadın Yıldızları projesi 2022 yılında; kadın çiftçilerin tarımdaki varlığını güçlendirmek, kadınların hayatını dönüştürmek ve sürdürülebilir bir kalkınma modeli oluşturmak amacıyla SuperFresh markası tarafından başlatılan bir sosyal sorumluluk projesidir. Kadın çiftçilere ürün alım garantisi, finansal destek, 7/24 ziraat mühendisi danışmanlığı, eğitimler ve tohum/gübre/hasat makinesi gibi destekler sunulmaktadır. Toprak seçiminden hasat sürecine kadar tüm bu yolculukta SuperFresh kadın çiftçilerin yanında olmaktadır. Proje, Yıldız Holding Kadın platformu, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Kadın Birimi tarafından da desteklenerek görünürlüğü artmıştır.
Sağlanan Faydalar
2022
TARIMIN KADIN YILDIZLARI DOĞUYOR
Tarımda sürdürülebilirlik denince akla ilk ekilebilir araziler, doğru sulama, verimlilik gibi konular gelse de kan kaybının en çok hissedildiği alan iş gücüydü. Eken biçen olmadıkça sürdürülebilir bir tarımdan ne kadar bahsedebilirdik?
Tarımda iş gücünün önemi yeterince görünür değildi. Görünür olmayan bir konu daha vardı: Tarımda kadın emeği. TÜİK İş Gücü İstatistiklerine göre Türkiye’de tarım sektöründe, iş gücünün %42’sine denk gelen 2,5 milyonluk kesimi kadınlardan oluşuyor, bu kadınlarımızın ise %74’ü ailelerinin yanında ücretsiz çalışıyordu. Kadınların kendi başlarına üretim yapabilmek için ne gerekli sermayesi ne de üretim araçları vardı. Üstelik sürdürülebilir tarım konusunda kadın çiftçilerin bilgileri ve teknolojiye erişimleri de sınırlıydı. Ürettiklerini pazarlama konusunda özgüvenleri düşüktü. Hedef kitlesinin %70’i kadınlardan oluşan SuperFresh’in bu konuda aksiyon alması hem tüketicisinin hem de üreticisinin hayatına pozitif katkıda bulunması gerekiyordu.
TARIMIN GÖRÜNMEYEN KAHRAMANLARINA “SUPERFRESH” BİR DOKUNUŞ
SuperFresh olarak, çevresel sürdürülebilirliğin ötesine geçip toplumsal dönüşüm yaratacak bir projeye imza atmaya karar verdik. Markamızın toplumla bağını güçlendirmek ve sürdürülebilirliğe bambaşka bir boyut katmak amacıyla harekete geçtik. Kadın iş gücünü desteklemek, kadın üreticilerin haklarını savunmak ve sektördeki eşitsizlikleri ortadan kaldırmak için yalnızca sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasını değil toplumda gerçek bir dönüşüm yaratmayı hedefledik.
“Tarımın Kadın Yıldızları” adıyla başlattığımız projeyle yüzde 10 olan kadın çiftçi oranını yüzde 15’e çıkarmayı, alım garantisi ve finansman sağlayarak onlar için 50 milyon TL’lik değer yaratmayı hedefledik. İlk eğitim döneminde minimum 300 kişiye eğitim vermek ve bu eğitimlerle en az yüzde 90 oranında memnuniyet sağlamak da hedeflerimiz arasında yer alıyordu.
Bununla yetinemezdik elbette… Kadınlarımızın birlik ve dayanışma ruhunu geliştirmesini sağlayacak, programa aidiyetlerini güçlendirecek, onları görünür kılacak ve özgüvenlerini yükseltecek çalışmalar da yapmamız gerekiyordu. Projedeki kadın çiftçilerin 7/24 bize ve birbirlerine erişebilmesini sağlayacak ve bağlılık oluşturacak iletişim platformları oluşturmayı, sosyal mecralarda yer almayı odağımıza aldık.
Sadece çiftçi kadınlarımıza değil, onların ailelerine, sosyal çevrelerine de ulaşmanın, etkimizi artıracağını, programımızın sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağını biliyorduk. Farkındalığı ve görünürlüğü artırmak için, en az 10 milyon kişiye erişim sağlayarak yeni kadın çiftçilere ulaşarak projenin büyümesini hızlandırmayı hedefledik. Yıldız Holding Kadın Platformu, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Kadın Birimi’nin desteğini de alarak görünürlüğümüzü daha da artırdık. Kadın çiftçilere alım garantisi, sermaye ve zirai mühendislik desteği sunan bir paket hazırladık ve uygulamaya başladık.
2023
TARIMIN KADIN YILDIZLARI IŞILDIYOR
Bu projeyle 3 yılda desteklenen kadın çiftçi oranını yüzde 100 artırmayı hedeflemiştik, sadece 2023’te SuperFresh çiftçileri içindeki kadın oranını yüzde 5’ten yüzde 10’a çıkarmayı, yani iki kat artırmayı başardık. 3 yıllık tonaj hedefinin +%27 fazlasına yalnızca 1 yılda erişerek kadın çiftçilerden 6 bin 330 ton ürün aldık.
Proje hedeflerine bu kadar sürede ulaşılması bizleri yeni adımlar için motive etti ancak proje devam ederken 6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler, önceliklerimizi değiştirdi. Afet bölgesini ilk sıraya alarak buralarda yaşayan kadınlarımızın hayatını dönüştürecek adımlar atmaya karar verdik. Bu bölgedeki kadın çiftçilerin tarımla ilgili bilgi birikim kazanmaları ve bu sayede daha verimli üretim yapabilmelerine destek olmaları amacıyla hızla ulaştığımız bölgedeki kadın çiftçilerden öncelikle 1,6 milyon TL değerinde patates alımı yaptık. Bu dönemde önceliğimizin afet bölgesindeki kadın çiftçilerimiz olmasını kararlaştırdık.
PROJE, KISA ZAMANDA İLHAM VEREN BİR YOLCULUĞA DÖNÜŞTÜ
“Tarımın Kadın Yıldızları” kısa zamanda dikkat çeken ve ilham veren bir yolculuğa dönüştü. Yıldız Holding’in dahil olduğu UN Women Kadın Girişimciliğini Hızlandırma (WEA) girişimini destekleyen projemiz, BM’de düzenlenen özel oturumda tüm dünyaya örnek gösterildi. 2023 proje detay ve ilerlemelerini tam da Dünya Kadınlar Günü’nde, 8 Mart 2023’te BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi çatısı altındaki CSW (The Commission on the Status of Women) ev sahipliğinde düzenlenen “Dijital Çağda Kadınların Girişimcilik ve İş Ortaklıkları Yoluyla Güçlendirilmesi” panelinde paylaştık.
Kadın çiftçilerimize fırsat eşitliği sağlamak hedefiyle, sürdürülebilir tarım uygulamaları eğitimleri, tohum ve gübre desteği ile alım garantisi sunarken, daha görünür olmalarını sağlayacak, projeye aidiyetlerini güçlendirecek uygulamalar hayata geçirdik. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ve 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü’nü sahiplendiğimiz kutlama ve projemizi anlatan reklam filmimiz, kadın çiftçilerimizin projeye olan aidiyet duygusunu artırdı, uzun vadede daha güçlü bir motivasyonla çalışmalarına olanak verdi.
2023 yılı, tarımın görünmeyen kahramanlarının etkili iletişim planlamasıyla ışıldamaya başladığı bir yıl oldu. Ancak erkek hakimiyetinin güçlü olduğu tarımda kadınlara ulaşmak tahmin ettiğimizden çok daha zordu. Kadınların bu sektöre katılmalarını sağlamak için zirai ekiplerimizin, köylerde her bir kadına tek tek ulaşması gerekiyordu. Ayrıca sadece portföyümüzdeki ürünleri üreten kadınlara değil, başka kadınlara da ulaşmalıydık. Bu engelleri aşabilmek için stratejimizi yeniden şekillendirmemiz gerektiğini fark ettik. Ancak bu sayede daha fazla kadının hayatına dokunabilir, etkili bir değişim yaratabilirdik.
PROJEMİZ, KADIN ÇİFTÇİLERİN YÜZLERİNİ GÜLDÜRDÜ
Mevcut programımızın ne kadar etkili olduğunu anlamak ve yeni yol haritamızı planlamak için Boğaziçi Üniversitesi ve IPSOS araştırma şirketi iş birliğine giderek bir sosyal etki analizi yaptık. Analizin sonuçları umut vericiydi. Buna göre programa dahil olan kadın çiftçilerin %100’ü projeden memnuniyetini dile getirdi. Zira proje, onları söz sahibi, özgüveni yüksek, önemli ve kıymetli hissettiriyordu. Gelişme alanları ile ilgili geri bildirimleri de çok netti: Daha görünür, daha kalabalık ve daha da donanımlı olmak istiyorlardı.
Tüm bu analizler ışığında projemizin ikinci fazının büyük fikri ortaya çıktı: Kadın çiftçilerin birbirleriyle iletişim kurabileceği, deneyimlerini paylaşabileceği ve birbirlerinden ilham alabileceği bir platform kurmak. Buna göre programın kapsamını sadece tarım ve finansmanla sınırlı tutmayacak; kadınları üretimden ticari ürüne dönüşüm, para yönetimi ve teknoloji kullanımı gibi alanlarda da donanımlı hale getirecektik. Ve en önemlisi, daha da görünür olacaktık. İşte bu noktada, yeniden kararlılıkla yola koyulduk ve “Tarımın Kadın Yıldızları” projemizin ikinci fazına start vermek için kolları sıvadık.
2024
TARIMIN KADIN YILDIZLARI PARLAYARAK ÇOĞALIYOR
Projemizin ikinci fazında hedeflerimize ulaşabilmek için üç adımlı bir strateji kurguladık.
İlk olarak, erişimimizi artırmak amacıyla bizimle aynı vizyonda hareket eden, World Economic Forum 2018’de “Dünyanın En İyi Sosyal Girişimi” seçilen ve Türkiye’de 1,6 milyon çiftçiye erişerek inovasyon ve teknolojiyle tarımda verimliliği artırmayı hedefleyen Tabit ile stratejik bir iş ortaklığı kurduk. Bu ortaklık sonrasında; projenin şimdiye kadar sağladığı ürün alım garantisi, finansal destek ve ziraat mühendisi danışmanlığı faydalarının da ötesine geçerek yeni eğitim modülleri ile SuperFresh çiftçisi olmayan yüzlerce yeni kadına da ulaşılmıştır.
Tarımın Kadın Yıldızlarının birbirleriyle iletişim kurarak deneyimlerinden faydalanabilmesi ve bizimle etkileşimde bulunabilmesi amacıyla Instagram ve WhatsApp kanallarını oluşturduk. Üretilen içeriklerle kitlemizi büyütmeyi başardık. Kadın çiftçiler arasında güçlü bir topluluk bilinci oluşmasına katkı sağlandı. Tarımın Kadın Yıldızları’nın görünürlüğünü artırarak farkındalık yaratmak için 10 milyon kişiye ulaşma hedefini aşarak 15 milyon kişiye erişildi.
Yapay zekâ, girişimcilik, finansal okuryazarlık ve ekolojik okuryazarlık olmak üzere dört ana başlıkta, alanlarında güçlü isimlerle kadınlar için özel eğitim programları hazırladık. Sosyal medya üzerinden yaptığımız duyurular sonucunda, yalnızca üç ay içinde 500’ün üzerinde başvuru aldık. Sonunda, toplamda 382 kadına sertifika vererek bu süreci başarıyla tamamladık. Eğitim kalitesinden %90 oranında memnuniyet sağlama hedefimizi %98 olarak gerçekleştirdik.
Ziraat mühendislerimizle hasat öncesi hazırlık ve hasat süreci hakkında toplam 25 videodan oluşan bir seri çekerek bu içerikleri YouTube kanalımızda tüm kadın çiftçilerin erişimine sunduk. Böylelikle, SuperFresh’in sürdürülebilir tarım yöntemleri ve kadın çiftçilerimizin projedeki deneyimleri diğer kadın çiftçilere ulaştı.
Tabit Akıllı Köy’de Ege bölgesinden 2000 kadın çiftçiyi temsil eden 9 kadın kooperatifi ve Tarım İl ve İlçe Müdürlüğü’nün ziraat mühendisleriyle buluşmalar gerçekleştirerek projemizi tanıttık.
PROJEDEKİ BÜYÜME HAYALLERİN ÖTESİNE GEÇTİ
2022’de başlattığımız proje kapsamındaki %10’luk kadın çiftçi oranımız 2024’te hedefimizin üzerine çıkarak %17 olarak gerçekleşti. Kadın çiftçilere alım garantisi ve finansman sağlayarak; toplamda proje başlangıcındaki ciro hedefimizin neredeyse 2 katına çıktık. Tarımın Kadın Yıldızları, kadın çiftçilerin ekonomik ve sosyal statüsünü destekleme yönünde gösterdiği çaba ile ulusal ve uluslararası arenada büyük ses getirdi.
Hem yurt içinde hem de yurt dışında Sürdürülebilir Markalar Konferansı, Sürdürülebilir Gıda Zirvesi, Sales Network, Yıldız Teknik Üniversitesi Sürdürülebilirlik Zirvesi ve Turkuaz Medya Tarım Zirvesi gibi prestijli organizasyonlarda 10’a yakın özel oturumda projeyi anlatarak sektörel farkındalık sağladık. Başarılarımızla sadece Türkiye’de değil, aynı zamanda globalde prestijli kurumlar tarafından toplamda 16 ödüle layık görüldük.
2025
TARIMIN KADIN YILDIZLARI’NDA ÇITAYI YÜKSELTİYORUZ
Bu yolculuğa çıkarken, Türkiye’de daha önce hiçbir markanın eyleme geçmediği tarım sektöründe kadın çiftçilere fırsat eşitliği sağlama konusunda farkındalık yaratmayı ve farklı markaları da teşvik ederek sektöre öncülük etmeyi hedefledik. Oluşturduğumuz modelin gördüğü takdir bunu başardığımızı ortaya koyuyor. Aldığımız sonuçlar bizi daha da motive ederken hedeflerimizde çıtayı yükseltiyoruz.
2025 itibarıyla proje, yeni fazı olan Tarımın Kadın Yıldızları 2.0 ile daha kapsayıcı, derinlemesine ve çok paydaşlı bir yapıya evrilmektedir. Yeni faz; eğitim modüllerini genişletmek, gençlere ilham vererek sisteme dahil etmek ve toplumsal bilinç oluşturmak başlıklarında üç temel eksende şekillenmektedir. 2025 yılında yeni eğitimlerimizle birlikte yaklaşık 3000 kadına daha ulaştık. Projemizin sponsorluğundaki yeni staj programı ile genç kadın çiftçilere ilham vermeyi ve “Tarımın Kadın Yıldızları’nın Emeğiyle Ege’den Hasat Bezelye” ilk hasat ürün lansmanı ile nihai tüketicideki farkındalığı artırmayı hedefliyoruz.
“Ege’den Hasat Bezelye” lansman etkinliğinde, bezelye ürünü, Michelin 2025 Tavsiye Listesi’nde yer alan Seraf Vadi’nin menüsüne, Şef Sinem Özler’in imzasıyla girdi. Bu ürün projesi sadece yeni bir ürünü tanıtımı değildi; yerli üretimi, kadın emeğini ve sürdürülebilir tarımı odağına alan bir dönüşümü desteklemenin somut bir adımıydı. Bir sosyal sorumluluk projesinin kategoride ilk kez bir ürüne dönüşme örneği olması açısından da kıymetliydi. Kadın çiftçilerimizin ürünlerini sofralara ve seçkin menülere taşıyarak emeklerini taçlandırdık.
Projemizi yenilikçi uygulamalar ile daha fazla kişiye ulaştırmaya devam edeceğiz.
Kadın Çiftçilerimizden Dinleyin
